Dernek Hakkında
Dernek Bilgileri
Yönetim Kurulu
Tüzük
Hedefler
Nasıl Üye Olurum?
BORSA UZMANLARI DERNEĞİ 2017 YILI 13. OLAĞAN GENEL KURUL TOPLANTISI
BORSA UZMANLARI DERNEĞİ 2017 YILI 13. OLAĞAN GENEL KURUL TOPLANTISI
 E-Bülten
 Yazarlar
Editör
 Haber Kategorileri
Dernek Hakkında
Bud Kart
Piyasa ve Mevzuat
Bizden Haberler
Depremle ilgili bilgiler
Bunları Biliyor muyuz?
Basında BUD dan Haberler
Günlük Bülten
Temel Analiz
 Anket

Copyright 2008-2017© bud.org.tr
Dijital Bilişim Teknoloji Hizmetleri
     
Ana Sayfa | Bud Kart | Üyelik | İletişim Formu | İletişim Bilgileri  
 
 
 
  Basında BUD dan Haberler
 
 


"Sorun yaşamamanın yolunu buldum"

Global Yatırım temsilcisi Funda Kılıçkaya, evli ve bir çocuğu var. 12 yıllık broker. Kılıçkaya, "Zaman zaman müşterilerimi yönlendiriyorum. Ancak bu işlemi hisse senedi bazında değil, tüm seans boyunca işlem hacmi, ekonomi ve siyasi gelişmeleri dikkate alarak yapıyorum ve piyasanın yönüyle ilgili, bilgi veriyorum. Karar vermiyorum, sadece yorumumu yapıyorum. Bu yüzden herhangi bir sorunum olmuyor" diyor.
Kılıçkaya, doğru yorumlar sonucunda da müşterinin kazandığını anladığı an, çok sevindiğini ve heyecanlandığını söylüyor.

İşinden dolayı evliliğe hazır değil

Garanti Yatırım'dan Metin Önder, yine 10 yıllık borsacı ve bekâr. Stresten dolayı evliliğe hala hazır olmadığını düşünen Önder, bulunduğu pozisyon itibariyle, bir grup brokerden sorumlu olduğunu, saatlerinin genelde işsiz kalma kaygısıyla geçtiğini belirtiyor. Önder, "Yeniden iş bulmak büyük bir sorun" diyor. Önder, her seansı durmaksızın işlem yaparak geçirdikleri için konsantrasyon eksikliği yaşadıklarına da dikkat çekiyor.

"Rüyamda bile alıp satıyorum"

Broker, eğer çok yoğun bir seans yaşamışsa genelde aynı günün gecesinde rüyasında da seansa giriyor, müşterisiyle günü değerlendiriyor veya hisse senedi görüyor. 25 yaşında, 3 yıldır Dış Yatırım'dan seansa giren Banu Akyüz, "Genellikle çok stresli ve yoğun bir günün gecesinde rüyalarımda müşterinin bana emir verdiğini, senet isim ve fiyatlarını gördüğüm oluyor. Stresi, gerginlik, uykusuzluk ve bütün hastalıkların nedeni olarak görüyorum" diyor. Akyüz, seans dışındaki zamanını sinema, tiyatro kitaplarla geçirdiğini anlatıyor.

"Stresimi ormanda atıyorum"

Dış Yatırım temsilcisi Kubilay Alaçam, ise şunları söylüyor:
"Örneğin ben özellikle hafta sonları stres atmak için, Belgrat Ormanları'nda yürümek, Çamlıca'da çay içmek gibi sakin ortamları tercih ediyorum. Kimimiz sinemayı, kimimiz deniz kıyısını, kimimiz ise yüzmeyi deniyor." Doğma büyüme İstanbullu olduğunu söyleyen Alaçam, İstanbul'un her tarafını bildiğini, İstanbul'da yaşamanın ayrı bir zevki olduğunu, ama aynı zamanda bir stresinin de bulunduğunu belirtiyor.

"Bu dünyayı seviyorum"

İş Yatırım temsilcisi Selim Levi, bekâr, sabahları erken kalkıyor, gazete okuyor, televizyon seyretmeye vakti oluyor ve genellikle işe erken geliyor. "Ben her şeyden önce işimi çok seviyorum, finans piyasalarını çok seviyorum" diyen Levi, sevdiği işi yapan şanslı brokerlerden biri. İstanbul Teknik Üniversitesi İktisat Fakültesi Çalışma Ekonomisi mezunu Levi, "işimle ilgili her şeyi takip eder, ayrıca, çok kitap okurum" diyor.

"Bowling oynamak bu işin ilacı"

Tacirler Menkul Değerler A.Ş. Üye Temsilcisi Ahmet Ege, seans dışında genelde VCD alıp eşiyle birlikte seyrettiklerini, sinema veya tiyatroya gittiklerini, bowling oynayıp, ormanlık alanlarda yürüdüklerini söylüyor. Ahmet, İstanbul'da genelde Ataköy, Yeşilköy, Bakırköy. Ortaköy ve Akmerkez'e takılıyor. Saat 16:30'da seansın bitimiyle servisine biniyor ve doğrudan evine gidiyor. Broker adaylarına önerisi ise şöyle; "İşlerini ciddiye alıp, günlük ekonomik hareketleri iyi takip etsinler. Düzenli bir aile yaşamları olmasına da özen göstersinler."

"Mecburen işimi eve taşıyorum"

12 yıldır brokerlik yapan Garanti Menkul ve Yatırım temsilcisi Ayşe İşsever, yeni evli olduğunu, stres faktörünün doğal olarak ev ortamına yansıdığını, ama eşinin anlayışı ile üstesinden geldiklerini söylüyor. Kitap okumayı, sinemaya, tiyatroya gitmeyi ve yürümeyi sevdiğini söyleyen İşsever, "Eşimle beraber futbol müsabakaları izliyoruz, özellikle Fenerbahçe'nin maçlarına gitmeye çalışıyoruz" diyor. İşsever, eskiden daha sık olmakla birlikte şimdi de zaman zaman rüyalarında seansa girdiğini söylüyor.

Herkes broker'leri çok kazanıyor, lüks içinde yaşıyor zannediyor, oysa gerçek hiç de sanıldığı gibi değil.

Kazancı az, riski yüksek pamuk ipliğine bağlı hayatlar

İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'nda(İMKB) Ulusal 100 Endeksi, birincisi 9:30-12:00, ikincisi ise 14:00-16:30 saatleri arasında olmak üzere iki seans halinde işlem görüyor. İşlemleri brokerler gerçekleştiriyor.

Seans süresince endeksteki ani hareketlilik, işlem hacminin artması, düşmesi, işlemlerin yüksek seslerle tekrarı, yanlış işlem korkusu, piyasalarla, hükümetle, firmalarla ilgili yeni bir haber, hemen onaylanması gereken ama bir türlü onaylanmayan bilgiler, kurlardaki değişiklik, derken düşen endeks, yapılan yanlıştan dolayı üzüntü, bir anda, yüklüce ve peş peşe havada uçuşan "lot al" veya 'lot sat" komutları... Broker bütün bunların stresini her seansta ayrı ayrı yaşıyor. Deniz Yatırım'dan Ender Sarı, bunun karşılığında ise aylık 500 ile 1.5 milyar TL arasında bir paranın ellerine geçtiğini söylüyor.

Diğer taraftan, kendi finansal kaynaklarını yöneten, yani aynı işi yapan ve 'gömlekçi' adı verilen kişilerin ise aylık kazancı 2-25 bin dolar arasında değişiyor. İMKB'de başkası adına ya da kendi adına çalışan broker’lere, lakap olarak 'gömlekçi' deniyor.
Broker’in görevi nedir, seans anında ne yapıyor, neden strese giriyor, seanstaki stresin yaşamları üzerindeki etkisi nedir? Bunun gibi bir dizi sorunun cevabını bulmak için İMKB'ye gittik. İMKB'nin günlük işlem hacmi 100-200 trilyon arasında değişiyor. İşte söz konusu bu trilyonlar üzerindeki işlem hacmini hızlı ve yoğun yapmaya şartlanmış broker’ler, grubunun anlattıklarına göre, bakın nasıl strese maruz kalıyor.

Hata yapmamaya imkân yok

Seanstaki bir broker, kulaklığı takılı, önünde haber kanalları, gözleri sürekli kur, haber ve hisse senetlerinin aktığı ekranı takip eder halde bir dealera bağlı bulunuyor. Kulaklığıyla bir taraftan dealer ile işlemleri konuşurken, bir taraftan da gözleriyle hisse senetlerinin geçtiği ekranı takip ediyor. Beyniyle aynı anda işlem tutarlarını hesaplıyor, döviz kurlarını, gelen bilgileri düşünüyor ve haber kanallarını izliyor. Öyle ki, bir broker seanstayken aynı anda yaklaşık on işlemle ilgilenebiliyor, artı dealer’ın verdiği komutu yerine getiriyor. Sürekli kendisine "hata yapma", "heyecanlanma", "soğukkanlı ol" ve dikkatli ol" telkininde bulunuyor. Bu telkinleri, "sattılar", "aldılar" veya "sat", "al", "pozisyon bekle" sesleri ve komutlarının gürültüsü arasında uygulamaya çalışıyor. Bu sesler öyle sesler ki, broker, "acaba biraz önce yaptığım işlem hatalı mıydı veya geç mi kaldım, müşteri mi kaybediyoruz, peki şimdi ne olacak..." stresiyle doluyor. Ender Sarı'ya göre böylece, "Aman ha! Hata yapmayayım" moduna giren broker, ister istemez hata yapıyor, stresi artıyor, ne yazık ki, hayatını dahi kaybedebiliyor.

Boşanma oranı çok yüksek

Kötü ve yatay piyasalarda borsacının yüzü hep asık oluyor. Bu durum ailelerine de yansıyor. Borsacı çevrelerce, borsacılar arasında son yıllarda boşanma oranının arttığı söyleniyor. Borsacılar bu zorlukları inanılmaz oranda dayanışma sergileyerek aşmaya çalışıyor. Hatasından dolayı bağlı bulunduğu aracı kuruma borçlanan arkadaşlarına gömlekçiler yardımcı oluyor, borçlarını ödüyor.

Seans sonu doğru ocak başına

Borsacılar genelde toplu takılıyorlar. Borsacılarda, 'ocak başı' kültürü var. Levent'teki ünlü ocak başıların daimi müşterileri borsacılardan oluşuyor. Ocak başında veya başka mekânlarda her dakikalarında borsa var, işten sonra dahi borsa konuşuyorlar. Hafta sonlarında gündemlerini endeks oluşturuyor. Kısacası 24 saat seans yaşıyorlar. Broker’leri de yakından ilgilendirecek çeşitli stres giderici öneriler var. Bunların başında kalabalıktan uzak orman veya deniz kıyısı gibi yerlerde yürüme önerisi geliyor. Dalmanın da stres giderici olduğu söyleniyor ki, birçok broker seanstan sonra yüzmeye gittiğini söylüyor. Bazı uzmanlar ise, yogayı özellikle finans çevrelerinin denemeleri gerektiğini vurguluyor, yine bir savunma sporu olan aikido veya doğal uyum sanatı olan feng shui öneriliyor.

Paşa ÇELEBİ

 

 
 
 
             
Paylaş   Sayfayı Yazdır   Yorum Ekle   Dosyayı İndir